Porównanie modeli pianin cyfrowych Yamaha

Poniżej porównanie aktualnych modeli pianin cyfrowych Yamaha. W tekście opiszę moje wrażenia dotyczące brzmienia oraz mechaniki klawiatury. Są to kluczowe elementy pianin cyfrowych, które trudno ocenić bez wypróbowania pianina. Porównanie głównych opcji i funkcji pianin znajduje się w tabelach poniżej, dla każdej z serii Yamahy osobno.

W roku 2018 Yamaha nie wprowadziła wielu zmian w swojej ofercie pianin cyfrowych. Bez zmian pozostała seria Clavinova, czyli modele "6xx", czyli: CLP-625, CLP-635, CLP-645, CLP-665GP, CLP-675 oraz CLP-685. Dawne modele Clavinova serii "5xx" są przedstawione na końcu tego wpisu.

Pojawiły się 3 nowe modele: YDP-S34 z serii Arius oraz CSP-150 i CSP-170 z serii Clavinova, dodałam je do opisu poniżej.

Kawai - porównanie pianin cyfrowych

Oto porównanie aktualnych modeli pianin cyfrowych Kawai. Poniżej opisałam moje wrażenia dotyczące brzmienia oraz mechaniki klawiatury pianin Kawai. Dodałam też porównanie głównych opcji i funkcji.

Na Targach Muzycznych we Frankfurcie 2018, firma Kawai zaprezentowała wiele nowych modeli pianin cyfrowych. Poprzednie modele z serii CA: CA17, CA67 i CA97 zostały zastąpione nowymi modelami: CA48, CA58, CA78 i CA98. Starsze modele, wciąż jeszcze dostępne w sprzedaży w 2018 roku, opisałam na dole tego wpisu. Serie pianin Kawai CN, ES oraz CS pozostały bez zmian.

O jakości pianin cyfrowych, decyduje przede wszystkim mechanizm klawiatury oraz brzmienie. Więcej o klawiaturach pianin cyfrowych napisałam w tym wpisie, zapraszam do przeczytania.

Jakie pianino kupić w cenie 3000 - 4000zł?

Jakie pianino cyfrowe wybrać w cenie 3000 – 4000zł.? Poniżej porównanie pianin cyfrowych głównych producentów pianin: Yamaha, Roland, Kawai i Casio oraz Elpiano.

Porównanie pianin cyfrowych w cenie do 4000zł.

Ceny i modele zaktualizowane w maju 2017r.:

Porównanie kluczowych funkcji, szczegółowe porównanie znajduje się na dole tego wpisu.

MARKA YAMAHA YAMAHA ROLAND KAWAI CASIO CASIO ELPIANO ELPIANO
MODEL YDP-143 YDP-163 F-130R / F-140R KDP-90 AP-260 AP-460 SLP-210 SLP-250H
CENA 3 160 zł 4 100 zł 3600 / 4100 zł 3 590 zł 3 500 zł 4 300 zł 2 690 zł 3 690 zł
BRZMIENIA 10 10 316 15 18 18 18 33
POLIFONIA 192 192 128 192 128 256 81 256
AKOMPAN. & RYTMY - - TAK - - - - -
REGULACJA KLAWIATURY 3 POZ. 3 POZ. 5 POZ. 3 POZ. 3 POZ. 3 POZ. 3 POZ. 3 POZ.
IVORY TOPS - TAK TAK - TAK TAK - TAK
FUNKCJA EDUKACYJNA - - tylko w F-130R, w F-140 przez Bluetooth TAK TAK TAK TAK TAK
WEJŚCIA MIDI, USB to host MIDI, USB to host MIDI, LINE, USB MIDI MIDI, USB MIDI, LINE, USB MIDI, LINE, USB MIDI, LINE, USB
GŁOŚNIKI 2 x 6W 2 x 20W 2 x 12W 2 x 13W 2 x 8W 2 x 20W 2 x 12W 2 x 15W

Co oznaczają poszczególne terminy w specyfikacji pianin cyfrowych i które z nich są istotne:

Co oznacza klawiatura pełna, ważona, dynamiczna, czym jest polifonia i brzmienia:

 
 

Jaka powinna być moc głośników, czym jest rejestracja utworów, a czym rejestracja ustawień, o wyjściach na słuchawki, systemie nauczania i wyświetlaczu:

 
 

Co oznacza w pianinach funkcja reverb, split, layer, dual, chorus, metronom, transpozycja i akompaniament:

 
 

Niektóre z funkcji dostępnych w pianinach są rzadko używane lub mogą być całkowicie niepotrzebne. Stąd zachęcam do obejrzenia powyższych nagrań, by mogli Państwo sami zdecydować, które parametry będą przydatne.

Porównanie pianin przedstawionych w tabeli:

Yamaha - modele: YDP-143 oraz YDP-163:

Najtańsze pianino cyfrowe Yamahy to Arius YDP-143, w cenie ok. 3160zł. Jednak z serii Arius warto raczej rozważyć model wyższy, czyli YDP-163 w cenie ok. 4100zł, a to z uwagi na zbyt słabe głośniki (2x6W), które są w YDP-143. Model Yamaha YDP-163 ma już odpowiednie głośniki (2x20W), co ma duży wpływ na jakość brzmienia.

 Yamaha YDP-143

Yamaha YDP-143

Szczegółowe porównanie modeli Yamaha znajdą Państwo w artykule: "Porównanie pianin cyfrowych Yamaha", poniżej przedstawię najważniejsze kwestie:

Yamaha YDP-143:

YDP-143 ma dość miękką klawiaturę, lekkie i płytkie klawisze, trochę za bardzo przypominające "keyboard". Zdarza się, że przy szybkich powtórzeniach pojedyncze dźwięki odzywają się słabiej niż powinny. Zaletą klawiatury YDP-143 jest to, że nie ma aż tak mocnego odskoku klawiszy jak YDP-163, przez co klawiatura wydaje się bardziej przyjazna. Brzmienie podobne do YDP-163, czyli przy piano ładne, a przy próbie mocniejszego zagrania - brzęczące.

Co jest, moim zdaniem, ważne w modelu Yamaha YDP-143:

  • klawiatura miękka, bardziej przyjazna niż ta w YDP-163

  • wysoka jak na tę cenę pianina polifonia: 192 głosy

  • zdecydowanie podstawowy model z uwagi na słabe głośniki

Yamaha YDP-163:

Klawiatura w YDP-163 ma sporo plusów: dobrze wychodzą tryle, reakcja klawiatury na dynamikę jest poprawna, można śmiało na niej ćwiczyć gamy i etiudy bez obawy, że dźwięki będą gorzej słyszalne. Klawiatura chodzi z oporem, ale określiłam to jako opór akceptowalny - czyli jest twarda, ale daje dobrą odpowiedź na intensywniejszą grę - czyli dynamika i pogłębianie dźwięku są poprawne, choć nie dają przyjemności, bo odskok po uderzeniu jest zbyt silny. Czyli daleko tej klawiaturze do amortyzacji, która jest w Kawai czy Elpiano, natomiast jest to klawiatura stabilna, poprawna.

Brzmienie bardzo ładne w części basowej, natomiast brzęczące przy dźwiękach wysokich.

 Yamaha YDP-163

Yamaha YDP-163

Co jest, moim zdaniem, ważne w modelu Yamaha YDP-163:

  • klawiatura twarda, dobra do wyćwiczenia palców, choć mniej przyjazna w graniu

  • wysoka polifonia - 192 głosy

  • niewiele innych opcji, przykładowo nie ma rytmów i akompaniamentu, niewielka ilość brzmień (10)

  • plusem w porównaniu do konkurentów są dość mocne głośniki oraz pokrycie klawiszy lakierem imitującym kość słoniową

Warto zauważyć, że trochę tańszym odpowiednikiem modelu YDP-163 jest model YDP-S52, w cenie około 3900zł. Jest to prawie taki sam model jak YDP-163, z główną różnicą w wyglądzie pianina: YDP-163 ma wysuwaną pokrywę (klapę) klawiatury, podczas gdy w S-52 pokrywa jest opuszczana.

 

Roland - modele F-130R oraz F-140R :

Najtańszym modelem pianin cyfrowych Roland jest model Roland F-20, w cenie 2300zł. Istotną kwestią do rozważenia przy modelu F-20 to słabe głośniki (2x7W), wpływające na jakość brzmienia. Druga kwestia to budowa pianina - dostępny jest tylko 1 pedał, bez listwy dolnej pianina. Często też cena tego modelu podawana jest dla samej klawiatury, bez obudowy. Z tańszych modeli Rolanda wart rozważenia jest raczej model Roland F-130R.

Roland F-130R jest dostępny w cenie od 3600zł, od połowy roku 2016 dostępny jest też bardzo podobny, choć nieco gorszy model F-140R. Model F-140R jest w cenie ok. 4000zł.

Więcej o modelu F-130R napisałam również  w porównaniu pianin cyfrowych Roland.

 Roland F-130R

Roland F-130R

Warto zauważyć, że model F-140R, wbrew swojej nazwie, nie jest bardziej zaawansowany od F-130R. W modelu F-140R jest inny kształt głośników i to, co ważne - połączenie wifi zastąpiono przez bluetooth. W rezultacie w modelu F-130R można korzystać z aplikacji "Piano Partner", oferującą m.in. funkcję edukacyjną dla F-130R, jednak w modelu F-140R już tej możliwości brakuje.  Obecnie trwają prace nad opcją "Piano Partner 2", która być może umożliwi korzystanie z tej aplikacji przez bluetooth, jednak warto przed zakupem pianina dobrze się z tymi funkcjami zapoznać.

Co jest, moim zdaniem, ważne w modelu Roland F-130R i F-140R:

  • mechanizm klawiatury ("PHA-4 Standard Keyboard") pozytywnie mnie zaskoczył - klawiatura jest twarda, ale nie tak oporna jak w modelach Roland z mechanizmem "Ivory Feel-S Keyboard"

  • nawet przy mniej intensywnym nacisku, nie zanika dźwięk, co zdarzało się w F20 czy też droższych modelach Roland

  • brzmienie Grand Piano tego modelu oparte jest na próbkach tzw. "SuperNatural Piano", czyli takich samych jak w F-20. Przez włączenie na stałe wielu efektów dodatkowych (których nie można po prostu wyłączyć), jak String Resonance, Damper Resonance oraz Key Off Resonance, pianino brzmi moim zdaniem dość nienaturalnie, z nadmiernym pogłosem. Istotnym ulepszeniem byłaby też większa moc głośników, w F-130R zastosowano niestety głośniki o dość słabej mocy (2x12W).

 

Kawai - model KDP-90:

Najtańsze z pianin cyfrowych Kawai to model KDP-90, w cenie od około 3590zł. Plusem tego modelu jest wysoka polifonia (aż 192 głosy). 
Mechanizm klawiatury jest dobry, przyjazny dla grającego, choć klawiatura może wydawać się zbyt miękka w porównaniu z innymi modelami Kawai. Dla osób mniej zaawansowanych w grze na pianinie, plusem może być też funkcja edukacyjna.

Minusem są bardzo ograniczone możliwości połączenia z komputerem (tylko wyjście midi), co już jest raczej rzadkością w pianinach cyfrowych powyżej 3000zł. Brakuje również wyjścia liniowego (line out), co utrudnia podłączenie do zewnętrznego systemu nagłośnienia (wzmacniacz, kolumny).

Co jest, moim zdaniem, ważne w modelu Kawai KDP-90:

  • plusem modelu KDP-90 jest dobra praca klawiatury, może trochę zbyt miękka, ale z wyczuwalną pracą młoteczków

  • opcje dodatkowe ograniczone do minimum, np: mała ilość dostępnych brzmień, brak wejść poza MIDI, tylko 1 ścieżka nagrywania

  • dość słabe głośniki (2x13W) wpływają na jakość brzmienia

Porównanie modeli pianin cyfrowych firmy Kawai jest dostępne tutaj.

 

Casio - model AP-260 oraz AP-460:

Pianina cyfrowe Casio w cenie ok. 4000zł to Celviano AP-260 oraz AP-460.

Obydwa modele mają ten sam typ mechanizmu klawiatury (klawiatura młoteczkowa, z 3 sensorami, klawisze pokryte są lakierem imitującym kość słoniową). Choć według specyfikacji, AP-460 ma więcej możliwości regulacji pracy klawiatury.  Według opisów i według moich odczuć, takie same też są brzmienia AP-260 oraz AP-460. Zauważalną różnicą może być przede wszystkim sposób ułożenia głośników: w AP-460 2 głośniki dostępne są pod górną pokrywą pianina, która może być otwierana, tak, by dźwięk wydobywał się z górnej części pianina. Jest to imitacja efektu rozchodzenia się dźwięku w fortepianach cyfrowych.

Moje wrażenia z gry na pianinie Casio AP-260 oraz AP-460:

  • mechanizm klawiatury dość twardy, choć dobrze wychodzą tryle; przy trylach czy szybko zagranych nutach dźwięki przypominają "perełki" - czyli są dźwięczące, niewytłumione

  • minusem jest brak amortyzacji, czyli zbyt ostre odbicie, przy naciskaniu klawisza do samego dołu

  • brzmienie trochę zbyt metaliczne (trochę przypominające klawesyn), szczególnie do poprawy jest oktawa tenorowa (druga od lewej)

  • plusem jest funkcja edukacyjna, niedostępna np. w porównywanych modelach Yamahy

 

Elpiano SLP-210 w cenie 2690zł:

 Elpiano SLP-210

Elpiano SLP-210

Co jest, moim zdaniem, ważne w modelu Elpiano SLP-210:

  • jest to model w bardzo atrakcyjnej cenie, który ma jakość klawiatury i brzmienie porównywalne z pianinami zdecydowanie droższymi, stąd dodanie modelu SLP-210 do porównania pianin droższych

  • klawiatura jest młoteczkowa, z naturalną i przyjemną pracą klawisza. Klawiatura jest dobrze amortyzowana, czyli naciskany dźwięk nie odskakuje zbyt mocno, jak ma to miejsce np u Casio

  • naturalne brzmienie generowane przez źródło dźwięku ROS v.3. Dzięki zaawansowanym metodom próbkowania dźwięku, które są wykorzystywane w pianinie SLP-210, pianiści mogą doświadczyć pięknego, naturalnego brzmienia instrumentu. Źródło dźwięku ROS V.3 Plus (Real Orchestra Sound - prawdziwe brzmienie orkiestry) pozwala wydobyć naturalny dźwięk, który jest bardzo zbliżony do brzmienia fortepianu oraz wiele innych pięknych brzmień, takich jak klawesyn czy organy.

  • polifonia - 81 głosów, całkowicie wystarczająca do gry klasycznej

  • liczne możliwości połączenia z komputerem – wejście i wyjście liniowe, USB to host

  • funkcja edukacyjna

Model SLP-210 został dokładnie przedstawiony na tej stronie - kliknij tutaj

 

Elpiano SLP-250H w cenie 3690zł:

 Elpiano SLP-250H

Elpiano SLP-250H

Co jest, moim zdaniem, ważne w modelu Elpiano SLP-250H:

  • zdecydowanym plusem jest mechanizm klawiatury typu Advanced Real Hammer Action I (ARHA-I). Klawisze są typu "Ivory touch", czyli są pokryte lakierem imitującym kość słoniową. Klawiatura jest głęboka, młoteczkowa, ważona, z bardzo dobrym odwzorowaniem pracy młoteczków oraz amortyzacją uderzanego klawisza - naciskany dźwięk nie odskakuje zbyt mocno, jak ma to miejsce np u Casio

  • naturalne brzmienie generowane przez źródło dźwięku ROS v.4. Tak jak w fortepianie - każdy klawisz ma swój tembr dźwięku, który zmienia się pod wpływem gry pianisty. W czasie gry na fortepianie powstają dźwięki, które nie są bezpośrednio związane z naciśnięciem klawisza, lecz są efektem różnego typu rezonansów, występujących w fortepianie. Za odwzorowanie efektów rezonansowych odpowiada symulator akustyczny (Acoustic Simulator), który odzwierciedla dźwięki powstające w fortepianie, w tym: rezonans strun, rezonans pedału forte, wibracja strun przy naciśnięciu pedału forte, czyli efekt wibracji pozostałych strun, poza naciskanymi w danym momencie klawiszami, brzmienie odskoku klawisza, czyli odzwierciedlenie subtelnego dźwięku, generowanego przy puszczeniu klawisza, gdy na strunę opada tłumik. Efekt ten pozwala na jeszcze bardziej prawdziwe odzwierciedlenie gry na fortepianie.

  • wysoka polifonia - 256 głosów

  • liczne możliwości połączenia z komputerem – wejście i wyjście liniowe, USB to host

  • funkcja edukacyjna

Model SLP-250H został dokładnie przedstawiony na tej stronie - kliknij tutaj

Porównanie różnych modeli Elpiano jest dostępne tutaj.

Pianina w przedziale 3000 - 4000zł - szczegółowe porównanie modeli:

MARKA YAMAHA YAMAHA ROLAND KAWAI CASIO CASIO ELPIANO ELPIANO
MODEL YDP-143 YDP-163 F-130R / F-140R KDP-90 AP-260 AP-460 SLP-210 SLP-250H
CENA 3 160 zł 4 100 zł 3600 zł /4100 zł 3 590 zł 3 500 zł 4 300 zł 2 690 zł 3 690 zł
BRZMIENIA 10 10 316 15 18 18 18 33
POLIFONIA 192 192 128 192 128 256 81 256
AKOMPANIAMENT - - TAK - - - - -
RYTMY - - 72 - - - - -
REGULACJA KLAWIATURY 3 POZ. 3 POZ. 5 POZ. 3 POZ. 3 POZ. 3 POZ. 3 POZ. 3 POZ.
IVORY TOPS - TAK TAK - TAK TAK - TAK
REVERB i CHORUS tylko REVERB tylko REVERB efekt Ambience, czyli REVERB na słuchawk. tylko REVERB TAK TAK TAK TAK
LAYER / SPLIT tylko LAYER tylko LAYER TAK TAK TAK TAK TAK TAK
DUO / TWIN TAK TAK TAK TAK TAK TAK TAK TAK
DAMPER RESON. TAK TAK TAK TAK TAK TAK - TAK
FUNKCJA NAUCZANIA - - tylko w F-130R,w F-140R przez Bluetooth TAK TAK TAK TAK TAK
EKRAN - - LED - - - - -
UTWORY DEMO 10+50 10+50 189 8 60 60 50 50 + 250
MIDI IN/OUT TAK TAK TAK TAK TAK TAK TAK TAK
LINE IN/OUT - - TAK - - TAK TAK TAK
USB TAK TAK TAK - TAK TAK TAK TAK
GŁOŚNIKI 2 x 6W 2 x 20W 2 x 12W 2 x 13W 2 x 20W 2 x 20W 2 x 12W 2 x 15W

Porównanie pianin cyfrowych w cenie około 5 000 PLN jest dostępne w poniższym wpisie na moim blogu.

Klawiatury pianin cyfrowych - jaki powinien być dobry mechanizm klawiatury

Mechanizm klawiatury pianin cyfrowych to kluczowa kwestia przy wyborze instrumentu. Poniżej wyjaśnię określenia używane do opisu klawiatur oraz przedstawię te cechy, które są, moim zdaniem, naprawdę ważne. 

Następujące cechy pianin cyfrowych uznaję za konieczne:

  • klawiatura pełna
  • klawiatura dynamiczna
  • klawiatura młoteczkowa

Te 3 cechy to zupełne minimum, by uznać instrument za substytut pianina. Co one oznaczają?

Klawiatura pełna (full keyboard):

Klawiatura pełna oznacza, że jest 88 klawiszy, czyli dokładnie tyle, co w pianinie akustycznym (tradycyjnym). Jeżeli ktoś się decyduje na zakup pianina, to zachęcam do wybrania instrumentu z pełną klawiaturą, tak by wraz z coraz bardziej zaawansowanym poziomem gry, nie pojawił się problem, że brakuje klawiszy. Warto kupić klawiaturę pełną, czyli 88-klawiszową.

Klawiatura dynamiczna (dynamic keyboard):

Klawiatura dynamiczna oznacza, że klawisze reagują na to, jakie natężenie dźwięku, czyli poziom głośności, chcemy wydobyć. Jeśli gramy leciutko, wówczas pianino gra cicho, jeżeli naciśnie się klawisz mocno, wówczas wydobędzie się dźwięk głębszy, mocniejszy, głośniejszy. Właśnie ta reakcja na naszą dynamikę jest określana jako klawiatura dynamiczna. Klawiatura dynamiczna jest konieczna do gry na pianinie.

Klawiatura młoteczkowa (hammer action):

Obecnie większość pianin cyfrowych posiada klawiaturę młoteczkową. Oznacza to imitację mechanizmu młoteczkowego, który jest w pianinach akustycznych, w odróżnieniu od mechanizmu sprężynowego, który był używany w keyboardach. Mechanizm młoteczkowy pozwala na istotną różnicę w odczuciu pracy klawiatury pod palcami i zdecydowanie wpływa na jakość gry. Klawiatura młoteczkowa jest kluczowa w grze na pianinie. Oczywiście klawiatura z mechanizmem sprężynowym też może wydawać ładne brzmienie, jednak uczucie pod palcami pianisty będzie zupełnie odmienne. 

Podstawowe cechy klawiatury przedstawiłam w poniższym filmie:

Cechy, które dodatkowo powinna mieć dobra klawiatura:

Klawiatura ważona ("graded hammer weighted" lub "linear graded"):

Klawiatura ważona oznacza imitację pianina akustycznego pod tym względem, że młoteczki są stopniowo dociążane, tak, by klawisze od strony prawej (sopranów) chodziły lżej, a klawisze basowe - ciężej. Zazwyczaj klawiatury pianin cyfrowych są ważone, choć warto zauważyć, że z różnym efektem - czasem cecha ta jest bardzo słabo odczuwalna.

Dobrze jest też, gdy klawiatura jest opisana jako ważona, wówczas można mieć nadzieję, że producent lepiej dopracował mechanizm klawiatury, choć znam wiele klawiatur pianin opisanych jako "ważone", gdzie zupełnie tej cechy nie można wyczuć.

3 lub 2 czujniki klawiatury ("triple sensor"): 

Pod każdym klawiszem znajdują się czujniki / sensory, które przekazują informacje o tym, jak klawisz został naciśnięty, tak, by siła nacisku (dynamika) i sposób naciśnięcia klawisza mogły zostać odzwierciedlone w brzmieniu. 3 czujniki są zaletą w porównaniu do wcześniej dominujących 2 czujników. 

Cecha "triple sensor" / 3 czujniki może poprawić mechanizm klawiatury, jednak nie musi - wiele zależy od położenia czujników oraz od mechanizmu młoteczka. W założeniu cecha ta pozwala na szybkie powtórzenia dźwięku, gwarantuje, że wszystkie tryle będą dobrze słyszalne. Do nauki gry klasycznej na poziomie szkoły muzycznej I lub II stopnia, pianino z dwoma czujnikami jest zupełnie wystarczające.

Natural Wood - klawiatura drewniana:

Klawisze wykonane są z drewna są znaczącą zaletą klawiatury, rzadko spotyka się je w pianinach poniżej 8 - 9 tys. zł. Wyjątkiem jest model Elpiano DPR-3500, gdzie klawisze są wykonane z litego drewna lipowego (drewno najczęściej używane do produkcji instrumentów muzycznych). Tańsze pianina cyfrowe najczęściej mają klawisze z plastiku. Klawiatura drewniana jest lepsza, ponieważ jest naturalnie cięższa od klawiszy plastikowych. W fortepianach akustycznych oraz lepszych pianinach akustycznych, klawisze są z drewna.

 

Cechy, które są mało istotne dla jakości klawiatury:

Są też liczne opisy mechanizmów klawiatur oraz nazwy marketingowe, które są niezrozumiałe dla większości klientów, a które równocześnie niewiele mówią o jakości mechanizmu klawiatury. Oto przykłady tych opisów: 

Mechanizm "let-off" ("escapement"), czyli tzw. "wymyk klawisza": 

Na temat "wymyku" klawisza powstało wiele teorii. Niektórzy pytają o tę cechę, jakby była ona kluczowa w wyborze pianina. Tymczasem od lat tworzone były klawiatury pianin cyfrowych, które doskonale odwzorowywały mechanizm pianin akustycznych, a dany fragment mechanizmu określany dziś jako "wymyk", nie był nazywany czy opisywany. Po prostu mechanizm klawiatury dobrze działał. Od kilku lat Roland przoduje w tym, by podkreślać fakt, że pianina Roland mają mechanizm "let off", jednak warto pamiętać, że to, czy pianino ma ten mechanizm czy też nie, nie jest kluczowe. Najważniejsze jest to, jaki jest efekt końcowy mechanizmu klawiatury, czyli jak ona po prostu działa. Mechanizm wymyku, jest to mała dźwignia, która uwalnia opadający młoteczek tuż po uderzeniu. Dzięki temu klawisz jest od razu gotowy do repetycji (powtórzenia dźwięku). Według niektórych opisów, mechanizm ten pozwala też uzyskać jeszcze lepszy dźwięk przy grze pianissimo. Producent Kawai określa ten mechanizm jako "let-off", u Yamahy jest to "escapement".

Mechanizm wymyku (let off / escapement) nie jest cechą, która mówi wiele o klawiaturze, poza tym, że jest to prawdopodobnie dość drogie pianino. Mechanizm ten, bardzo często spotykany w modelach Rolanda, coraz popularniejszy też u konkurencji, nie jest dla mnie gwarancją przyjaznej, dobrej klawiatury. Brak mechanizmu też nie powoduje, by klawiatura była gorsza - przykładowo model Kawai CA63 ma doskonałe klawiatury bez tego mechanizmu. Jest to raczej cecha marketingowa, realnie nie zmienia wrażenia z gry. 

Klawiatura "with counterweights":

Dodatkowe dociążenie klawiszy, czyli tzw. klawiatura "with counterweights": Klawiatura z dodatkowym dociążeniem klawiszy posiada nie tylko młoteczki o zróżnicowanej wadze, ale dodatkowo dodane jest obciążenie na końcach białych i czarnych klawiszy (czyli od strony grającego). Długo szukałam informacji, czemu to służy, szczególnie gdy dodawane jest to do klawiszy drewnianych, czyli już naturalnie cięższych od plastikowych. Tymczasem dociążenie to jest zróżnicowane, czyli jest inne dla poszczególnych oktaw.

Oto znaczenie cechy "with counterweights" według producenta pianin Yamaha: "Dociążenie ma zrównoważyć wagę młoteczków i pozwala na bardziej precyzyjną kontrolę przy cichej, delikatnej grze (pianissimo) oraz pozwala na lepszy powrót klawisza przy szybkiej grze." Znaczenie cechy "with counterweights" według producenta Kawai: "Odpowiednie dociążenie pozwala na to, by dotyk klawiatury był lżejszy przy grze cichej, natomiast dodaje wrażenie większego oporu przy grze z większą siłą."

Z pewnością więc cecha klawiatury "with counterweights" ma przybliżać ciężar i wrażenia dotyczące ciężaru poszczególnych klawiszy do wrażeń z gry na klawiaturze pianina czy fortepianu akustycznego, jednak dokładne działanie tej cechy jest różnie tłumaczone przez poszczególnych producentów.

Klawiatura "with counterweights" jest więc cechą, która nie jest dla mnie wyznacznikiem tego, jak dobra jest klawiatura. Dodanie ciężarków z przodu klawiszy może dać świetny efekt, tak jak w modelu Yamahy CVP-709. Jednak doważenie nie jest gwarancją, że klawiatura będzie dobra.

 

Cecha naprawdę dobrej klawiatury - amortyzacja uderzenia oraz powiązanie mechanizmu klawiatury i brzmienia:

Kolejne targi muzyczne i testowanie dziesiątek, jeśli nie setek, kolejnych pianin, pozwalają mi zrozumieć, że opis techniczny klawiatury prawie zupełnie nie przekłada się na to, jak klawiaturę czuje się pod palcami. Zastanawiałam się, jaka powinna być klawiatura idealnego pianina cyfrowego - oto odpowiedź:

Gra na pianinie powinna sprawiać przyjemność. Klawisze powinny pracować tak, jak w pianinie akustycznym, czyli z pewnym (drobnym) oporem, powinny mieć swoją wagę, powinny wydobywać głębokie brzmienie, które w zależności od siły i sposobu nacisku, ma wiele poziomów dynamiki. Im więcej tych poziomów tym lepiej, powinno się wydawać, że jest ich nieskończenie wiele. Co ważne - te różne stopnie dynamiki powinny być w naturalny i równomierny sposób powiązane z siłą nacisku. W kilku testowanych na targach pianinach (w cenie około 1000 euro) zauważyłam, że już umiarkowany nacisk powoduje ostre brzmienie i grę forte, co jest oczywistą wadą.

Podczas ostatnich targów odkryłam element, który jest dla mnie kluczowy w decyzji, czy pianino mi się podoba, czy też nie. Zaczęłam analizować, dlaczego niektóre modele, niekoniecznie te najdroższe, tak bardzo mnie wciągają, a niektóre - nawet te droższe - odpychają, po prostu nie chce mi się na nich grać. Otóż z przyjemnością i radością gra mi się na pianinach, których klawiatura ma miękkie, zamortyzowane odbicie naciskanego klawisza. Czyli w momencie, gdy klawisz jest jest naciskany, to czujemy opór. Istotne jest to, czy opór ten odczuwamy jako łagodne, zamortyzowane zatrzymanie klawisza, czy też zderzenie z czymś bardzo twardym, wręcz odbijającym. Przez zatrzymanie zamortyzowane rozumiem miękkie, łagodne zatrzymanie klawisza, z wrażeniem, że naciskając go mocniej, można uzyskać jeszcze więcej (jeszcze głębsze zapadnięcie się klawisza i przez to jeszcze mocniejszy dźwięk). Naciskanie klawisza, który sprawia wrażenie odbicia się od powierzchni sprężynującej, zniechęca do pogłębiania dźwięku, a nawet do dalszej gry. Taka klawiatura zniechęca mnie z dwóch powodów:

  • 1-szy powód, oczywisty: przy takiej reakcji klawiatury, bardziej bolą palce
  • 2-gi powód jest taki, że pogłębianie dźwięku na takiej klawiaturze nie jest przyjemne. Mocne odbicie przy średnim naciśnięciu świadczy o tym, że więcej nie da się zrobić, a silniejsza gra wiąże się z jeszcze mocniejszym odbiciem klawisza. Nawet zagranie gamy jest nieprzyjemne dla palców, gdy od spodu czuje się uderzenie.  

Mam wrażenie, że element odczucia pod palcami po naciśnięciu klawisza, jest zupełnie pomijany przez producentów, a często zdarza się, że drogie modele mają odpychającą, sprężynującą klawiaturę. W modelach Elpiano nie ma tego odbicia, między innymi dlatego tak cenię sobie grę na pianinach tego producenta. Przykładowo świetnie pracuje też klawiatura modeli Kawai CA98 czy CS11. Oczywiście są to dość drogie modele, ale tańsze od niektórych konkurentów, na których gra się nieprzyjemnie, jak na przykład bardzo droga Yamaha Silent (cena powyżej 20000 zł), gdzie klawisze mocno odskakują po naciśnięciu, nie miały żadnej amortyzacji. 

Różne wrażenia z gry przy takich samych klawiaturach - powiązanie mechanizmu klawiatury i brzmienia:

Długie godziny testów kolejnych pianin dały mi jasną odpowiedź, że choć kluczowy jest mechanizm klawiatury oraz to, jakie są próbki brzmieniowe, to niezmiernie ważny jest również fakt, w jaki sposób te elementy są ze sobą powiązane. Już tłumaczę: wiele modeli (na przykład wszystkie nowe pianina Casio) mają ten sam mechanizm klawiatury (wg danych producenta). Czyli taka sama klawiatura jest w nowych modelach Casio serii Celviano oraz Privia. A jednak w pianinach Celviano klawiatura wydaje mi się twardsza i bardziej oporna niż w Privii. Dlaczego? Wpływa na to sposób i moment wydobywania dźwięku: brzmienie bardziej donośne, niewytłumione, będzie powodowało, że klawiatura wyda się bardziej miękka. A jeśli pianino z tym samym mechanizmem będzie miało wytłumione brzmienie, które nie będzie odpowiednio pogłębiane wraz z mocniejszym uderzeniem klawisza, wówczas taka klawiatura wyda się grającemu nadmiernie twarda. 

Warto to odróżnić, bo czasem nawet dość twarda klawiatura może okazać się przyjazna, jeśli wraz z pokonaniem oporu nastąpi uzyskanie mocnego, pełnego brzmienia. To właśnie ta relacja: zmiana brzmienia na skutek pracy klawiatury jest kolejnym kluczowym elementem dobrego pianina cyfrowego.

To powiązanie brzmienia z mechanizmem klawiatury jest moim zdaniem kwintesencją gry na pianinie, ponieważ oznacza, czy pianino prawidłowo reaguje na to, co chce z instrumentu wydobyć grający. A jak sprawdzić, czy ta reakcja pianina jest dobra? Polecam sprawdzić następujące elementy:

  • zasada dla mnie nadrzędna: konieczna jest pełna kontrola nad dynamiką, czyli stopniowe zwiększenie oparcia musi powodować stopniowe zwiększenie dynamiki, bez nadmiernych przeskoków. Tej kontroli nad dynamiką brakowało mi przykładowo w Kawai CA43 czy w modelu Yamahy YDP-S34, nie mówiąc już o producencie GEWA.
  • bardzo mocne postawienie (oparcie) ręki na klawiaturze daje pełnię głębokiego brzmienia fff (forte fortissimo, czyli bardzo głośno)
  • gdy pełny, nasycony dźwięk mf (mezzoforte, czyli umiarkowanie głośny) osiąga się bez "walki", czyli bez nadmiernego wysiłku przy każdym naciśnięciu klawisza. Gdy opieram rękę i przechodzę opartymi palcami na kolejne dźwięki, to brzmienie powinno być pełne, donośne, a nie jakby zbyt słabe i bez połączenia z poprzednim dźwiękiem. Ta konieczność zbyt mocnego naciskania klawiszy występuje we wszystkich nowych modelach Casio, gdzie jest możliwe uzyskanie pięknego i mocnego brzmienia, ale dopiero po zdecydowanie mocnym naciśnięciu. Przy zwyczajnym oparciu ręki ten dźwięk jest za słaby. Czyli naturalna praca ręki i palców powinna dawać odpowiednio nasycony dźwięk.
  • gdy dodanie emocji, mocy i energii w prawej ręce pozwala uzyskać brzmienie z efektem "dzwoneczków" / "perełek", czyli takich klarownych, równych, donośnie brzmiących dźwięków, a nie brzmienie krzykliwe i brzęczące

Gdy te wszystkie warunki klawiatury i brzmienia są spełnione, to jest to pianino, którego Państwo szukali :)

 

Cechy dobrej klawiatury pianina cyfrowego - podsumowanie:

Przy wyborze pianina cyfrowego, polecam upewnić się, że klawiatura jest:

  • pełna
  • dynamiczna
  • młoteczkowa
  • ważona
  • ma 3 czujniki klawiatury (triple sensor)

Równie ważne jak powyższe 5 cech, jest dla mnie to, w jaki sposób klawisz zachowuje się po naciśnięciu, czyli co odczuwa palec, który pozostaje na wciśniętym klawiszu. Czy odczuwalne jest odbicie, jakby uderzenie klawisza od spodu? Takie pianino gorąco odradzam. Naciśnięcie klawisza powinno być zakończone łagodnym, miękkim zatrzymaniem się klawisza, jakby na poduszce z amortyzacją. Takie zamortyzowanie zachęca, by pogłębiać dźwięk, tak, by uzyskać jeszcze bardziej intensywne brzmienie. Niestety ta cecha nie doczekała się opisu od producentów.

Moje wrażenia z gry oraz szczególnie tę cechę klawiatur przedstawiłam w opisie poszczególnych producentów - zapraszam do przeczytania moich kolejnych wpisów!

"Dla Elizy" - L. van Beethoven - jak zagrać na pianinie, nauka od podstaw

Po ośmiu latach tworzenia filmów o nauce gry na pianinie, wiem już, że trzeba tłumaczyć najwolniej i najklarowniej, jak tylko się da.
Ten film rozpoczyna serię nagrań, gdzie tłumaczę, jak zagrać dany utwór, a równocześnie dodaję wiedzę o nutach, tak, by z czasem opanowali Państwo samodzielną grę z nut. Analizuję też utwór, tak, by ułatwić Państwu zapamiętanie nut.

Zapraszam więc do nauki i czekam na Państwa dalsze komentarze - dzięki nim uczę się, jak najlepiej przekazywać wiedzę. Dziękuję!

"Dla Elizy" - L. Beethoven - jak zagrać na pianinie bez znajomości nut, cz. I., nauka od podstaw.

Koncert Elpiano 2017 - nagrania

17 listopada 2017r. odbył się kolejny, dziewiąty już, koncert Elpiano. Wystąpili zarówno początkujący jak i zaawansowani pianiści, a każdy zagrał powyżej moich - i myślę, że również innych słuchaczy - oczekiwań. Zarówno początkujący, grający kilka miesięcy pianiści, jak i profesjonalnie występujący muzycy, zagrali przepięknie. 

W tym roku nie przeprowadzamy głosowania na najlepszego wykonawcę. Zwycięzcami są wszyscy występujący, którzy stworzyli piękną muzykę i pozwolili nam na odrobinę zasłuchania. 

Gorąco gratuluję i dziękuję wszystkim występującym. Dziękuję też publiczności, dzięki której koncert ten miał tak ciepłą i serdeczną atmosferę.

Zapraszam do wysłuchania nagrań z koncertu Elpiano 2017:

Franciszek Sokół

Szymon Zembol

Kuba Roślik

Matylda Mielcarska

Mateusz Wątroba

Małgorzata Rusak

 

Jiwon Victoria Park

 
Posted on November 23, 2017 and filed under Koncerty Elpiano.

Koncert Elpiano - 17 listopada 2017r., piątek, o godz. 18 - zapraszam!

Jest mi bardzo miło poinformować, że 17 listopada 2017r., w piątek, o godz. 18 odbędzie się kolejny koncert Elpiano.

Będzie to koncert trwający około 1,5 godziny. Osoby występujące to klienci Elpiano, o różnym stopniu zaawansowania gry. Każdy zagra 1 lub 2 utwory - utwory klasyczne lub dowolne.
Koncert rozpocznie się 17 listopada 2017r. o godz. 18 w restauracji LIF, przy Al. Niepodległości 80 w Warszawie (II Ogród Jordanowski).

Serdecznie zapraszam wszystkich chętnych do wysłuchania koncertu. Wstęp bezpłatny, proszę jedynie wcześniej o email lub telefon z informacją, że planują Państwo przyjść.

Zapraszam!

Posted on October 29, 2017 and filed under Koncerty Elpiano.

Pianino dla dziecka rozpoczynającego naukę w szkole muzycznej

Jak wybrać pianino dla dziecka, które dopiero rozpoczyna naukę gry w szkole muzycznej? To bardzo częste pytanie, postaram się pomóc :)

Jakościowe pianino czy keyboard?

Dziecko, które będzie uczyło się w szkole muzycznej, powinno mieć dobry instrument w domu. W przypadku luźnych lekcji czy ogólnych zajęć rozwijających muzycznie, nie jest to aż tak kluczowe. Jednak w przypadku nauki w szkole muzycznej, edukacja ta i zaangażowanie jest na tyle duże, że warto zakupić dobry instrument. Może to być pianino akustyczne lub cyfrowe, jednak nie polecam zastępowania pianina keyboardem. Pianino musi mieć odpowiednią klawiaturę i naturalne brzmienie, inne opcje są jedynie miłym dodatkiem, nie są konieczne.

Jak wybrać pianino akustyczne?

Jeżeli mamy możliwość zakupienia pianina akustycznego, wówczas wybór jest łatwiejszy. Najczęściej w tym przypadku korzystamy z bieżącej oferty i kupujemy aktualnie oferowane pianino używane. Jednak w przypadku pianin używanych polecam zakup od znajomych albo też po gruntownej ocenie przez fachowca. Stare pianina akustyczne mogą być doskonałe, ale też mogą być niezdatne do gry (jest ryzyko, że pianino nie będzie trzymało stroju). By dobrze ocenić instrument, należy wypróbować go po nastrojeniu, a następnie ufając, że w międzyczasie pianino nie było ponownie strojone, wypróbować instrument ponownie po miesiącu czy dwóch.

Różnice pomiędzy keyboardem, pianinem cyfrowym oraz pianinem akustycznym omawiam w poniższym wideo:

Jak wybrać pianino cyfrowe?

Przy wyborze pianina cyfrowego, mamy więcej możliwości, bo z uwagi na niższą cenę, można i warto kupić instrument nowy.

Kluczowe elementy przy wyborze pianina cyfrowego to klawiatura oraz brzmienie.

Choć omawiam klawiaturę i brzmienie w wideo powyżej, warto podkreślić te aspekty, na które trzeba zwrócić uwagę:

Praca klawiatury oraz brzmienie pianina:

Przy testowaniu pianin polecam wcześniej przygotować i samodzielnie zagrać choć kilka taktów czy po prostu gamę. Jeśli samodzielnie wcześniej Państwo nie mieli kontaktu z pianinem, to warto poprosić kogoś, kto choć 2 - 3 lata już uczył się grać. Polecam przygotować krótkie utwory o zróżnicowanej dynamice i tempie, które pokazują mi czy brzmienie i praca klawiatury są dobre. 

Na co zwrócić uwagę przy testowaniu klawiatury?

  • w jaki sposób klawisze odskakują - np czy jest imitacja pracy młoteczków
  • czy klawisze chodzą bardzo lekko czy ciężej - klawisze powinny stawiać pewien opór, choć oczywiście nie przesadny, jak w pianinach akustycznych
  • w przypadku klawiatury opisanej jako ważona, czy rzeczywiście klawisze na górze klawiatury chodzą lżej od tych basowych
  • czy grający odnosi wrażenie, że brzmienie można pogłębiać, czy też klawiatura wydaje się płytka
  • czy klawisze dobrze odskakują - mogą zdarzyć się pianina, które przy szybkim tempie miałyby kolejne dźwięki stłumione, jeśli zagrane szybko jeden za drugim

Dodatkowo należy upewnić się, czy klawiatura jest naprawdę równa, bez defektu: Czasami zdarzają się instrumenty, gdzie klawisze są naciśnięte z taką sama mocą i podczas gdy jeden będzie bardzo donośny, drugi będzie bardziej cichy. Jest to element, który jest bardzo niepokojący i dyskwalifikuje pianino. Polecam wybrać pianino, które ma już klawiaturę idealnie równą, tak że każdy klawisz brzmi już z takim samym natężeniem, poza różnicą wynikającą ze specyfiki klawiatury ważonej. Jaki powinien być mechanizm klawiatury i na co zwrócić szczególną uwagę opisałam również w poniższym wpisie

Testowanie brzmienia pianina:

Brzmienie pianina jest często subiektywne, zależy od tego, z jakim pianinem miało się dotychczas kontakt oraz jakie brzmienie sprawie nam większą przyjemność. Niektórzy wolą brzmienie przytłumione, inni jaśniejsze. Jedni wolą brzmienie suche, inni z pogłosem. W pianinach cyfrowych jest sporo ustawień, które aktualne brzmienie Grand Piano mogą zmienić, warto poprosić sprzedającego o zademonstrowanie tych możliwości.

Inne parametry pianina cyfrowego:

Korzystając z opinii innych osób lub po własnym wypróbowaniu klawiatury, można zwrócić uwagę na inne dodatkowe parametry pianina cyfrowego:

  • akompaniament - pozwalający na grę z podkładem muzycznym, przydatny do gry bardziej rozrywkowej
  • moc głośników - im wyższa moc tym pełniejsze brzmienie
  • opcje nagrywania (wejścia midi, liniowe, USB, mp3 itd)
  • ilość brzmień

Więcej o dodatkowych opcjach opisałam we wcześniejszych wpisach - zapraszam do przeczytania :)

W jakiej cenie kupić pianino cyfrowe? 

Moim zdaniem pianino cyfrowe dla dziecka rozpoczynającego naukę gry w szkole muzycznej można kupić w cenie od 3000 do 4000 złotych, szczegółowe porównanie modeli zostało przedstawione w moim wpisie na blogu

Pianino do gry zaawansowanej można kupić w cenie około 5000 zł. W celu szczegółowego porównania oferty różnych producentów polecam opis testów pianin cyfrowych różnych producentów, które możecie Państwo znaleźć na blogu Elpiano.

Posted on May 24, 2017 and filed under Pianino dla dziecka.

Kołysanka Belli ("Bella's lullaby") z filmu "Zmierzch" (Twilight)

Kołysanka Belli ("Bella's lullaby") z filmu "Zmierzch" (Twilight) - jak zagrać na pianinie? Można to obejrzeć w poniższym nagraniu

Wyjaśnienie nazw nut: na ekranie widzą Państwo nazewnictwo angielskie, gdzie nuta w Polsce nazywana "H", określana jest jako "B".(Dla utrudnienia w Polsce nutą "B" określa się czarny klawisz na lewo od nuty "H"). Polecam, by korzystali Państwo z polskich nazw, czyli białe klawisze to: C, D, E, F, G, A, H. Natomiast czarne klawisze to: Cis czyli Des, Dis czyli Es, Fis czyli Ges, Gis czyli As oraz His czyli B. Powodzenia!

 

Posted on May 21, 2017 and filed under Nauka gry na pianinie.