Nauka gry na pianinie dla początkujących - od czego zacząć?

Od czego zacząć naukę gry na pianinie? Ten wpis dedykuję wszystkim tym klientom, którzy przy odbiorze pianina pytają: "A czy mogłaby Pani jeszcze powiedzieć, jak szybko nauczyć się grać?" :)

Poniżej kilka wskazówek dla osób, które dopiero zaczynają naukę gry na pianinie, bez pomocy nauczyciela.

Kolejne etapy nauki gry na pianinie (szczegółowo opisane poniżej) to:

  1. Nauka nut
  2. Koordynacja obydwu rąk
  3. Dalsza praca nad utworem (od strony "muzycznej")

1. Nauka nut:

Ten etap nauki gry na pianinie to nauka nut na pięciolinii oraz nauka rozkładu nut na klawiaturze. Można zacząć od nut w kluczu wiolinowym, ale szybko będzie potrzebna również znajomość klucza basowego. Klucz basowy jest potrzebny, ponieważ w nim zapisywane są nuty niższej części klawiatury, czyli te, które grane są najczęściej lewą ręką.

Oto graficzne przedstawienie nut na klawiaturze:

Nuty na klawiaturze. Źródło grafiki: www.pianino.xmc.pl 

A jak najłatwiej i najszybciej nauczyć się nut? Proponuję zacząć od klucza wiolinowego. Więcej wskazówek, jak najłatwiej nauczyć się nut przedstawiłam w poniższym nagraniu:

Nagranie: "4 sposoby na łatwiejszą naukę nut"

2. Koordynacja gry obydwu rąk:

Gdy znamy nuty, to pojawia się pytanie, jak skoordynować grę obydwoma rękoma. Wiele osób ma z tym problem, jednak na przejście przez ten etap nie ma magicznej recepty. Po prostu trzeba cierpliwie ćwiczyć, ćwiczyć i ćwiczyć. Często należy ćwiczyć każdą rękę osobno, potem próbować połączyć, następnie znów osobno, i znów próbować razem.

Poniżej opis jednego z klientów Elpiano, o tym, jak połączyć grę obydwu rąk:

"Ważnym jest, aby ćwicząc sukcesywnie lewą i prawą rękę osobno, a potem na przemian razem, uzmysłowić sobie że nie musimy wiedzieć, co robią obie ręce. Mówiąc inaczej. Weźmy jakiś prosty utwór fortepianowy. Wyćwiczmy wątek prawą ręką na "bank", nie patrzymy na klawiaturę, bo to jest najważniejszy błąd!!!. Wyćwiczmy akompaniament lewej ręki "na bank". Zamykamy oczy i gramy osobno lewą rękę, osobno prawą rękę, na przemian. Ręce wiedzą, co mają grać. I wtedy, ale bardzo wolno i bez patrzenia na klawiaturę, zaczynamy grać obydwoma rękoma. BARDZO POWOLI!!!! Niech ręce się nie kontrolują, nie patrzymy na klawiaturę!!! Gramy i słuchamy, co gramy. Chodzi o przyzwyczajenie rąk do siebie. Obydwie robią co innego. Dlatego powoli gramy, aż poczujemy, że nie musimy kontrolować rąk, bo one wiedzą, co mają grać. I przyśpieszamy stopniowo, aż do normalnego tempa utworu. I po problemie."

A co dalej, gdy już potrafimy odczytać samodzielnie nuty i zagrać je równocześnie obydwoma rękoma? To oznacza, że podstawę techniczną mamy opanowaną, od tego momentu rozpoczyna się praca nad muzyką.

3. Dalsza praca nad utworem od strony "muzycznej":

Czym jest praca nad utworem? W skrócie można wyróżnić kilka elementów, które składają się na pracę nad wykonaniem utworu:

  1. Dynamika i artykulacja
  2. Styl
  3. Interpretacja

Szczegółowy opis tych elementów znajduje się w poniższych nagraniach:

1. Dynamika i artykulacja:

Dynamika to siła natężenia dźwięku, czyli oznacza sposób wykonania danego utworu - głośniej czy trochę ciszej, czy też może całkiem cicho. Artykulacja jest z kolei sposobem łączenia dźwięków, czyli opisuje m.in. czy kolejne następujące po sobie dźwięki zagramy łącznie (co określa się jako legato), czy też może każdy z dźwięków lekko zaakcentujemy, wtedy określa się to jako staccato. Są to określenia łacińskie czasami opisane słownie jak legato, a czasami zaznaczone łukiem.

2. Styl

Styl jest częścią interpretacji, która jest w znacznym stopniu narzucona, ponieważ styl wykonania powinien być dostosowany do epoki, do kompozytora i do samego utworu.

3. Interpretacja

Poza dynamiką, artykulacją, tempem i stylem pozostaje jeszcze cała reszta. Ta "cała reszta" może być określona jako własna interpretacja i jest tym miejscem, gdzie wykonawca może dodać najwięcej od siebie.

Czy jest jeszcze coś, co może pomóc w pierwszych krokach nauki gry na pianinie?

Jeśli czują Państwo, że nie starczy motywacji, by szybko nauczyć się nut, to zapraszam do serii moich nagrań o tym, jak nauczyć się grać bez znajomości nut. Oto kilka z tych nagrań:

"Dla Elizy" - L. Beethoven - jak zagrać na pianinie bez znajomości nut:

"Sonata księżycowa" - L. van Beethoven - jak zagrać na pianinie bez znajomości nut:

Amelia. Comptine d'un autre été - Yann Tiersen - jak zagrać na pianinie bez znajomości nut:

Druga sprawa - niezależnie od zdolności i motywacji grającego, polecam lekcje z nauczycielem. Nie muszą to być lekcje 2 czy 3 razy w tygodniu, może to być 1 spotkanie na 2 tygodnie. Jednak polecam, ponieważ lekcje z nauczycielem pozwolą dużo szybciej przejść pewne etapy nauki gry. Dodatkowo przy samodzielnej nauce jest ryzyko grania ręką zbyt napiętą, lub o niewłaściwym ułożeniu. Dobry nauczyciel od razu zwróci na to uwagę i zadba o poprawną pracę ręki. Oto nagranie o poprawnym ułożeniu rąk na klawiaturze:

Życzę dużo wytrwałości w nauce gry na pianinie :) Jestem pewna, że późniejsza radość z gry z pewnością wynagrodzi długie godziny spędzone przy mozolnych ćwiczeniach.

Jeśli mają Państwo jakieś zapytania o naukę gry, to proszę smiało zadać je w komentarzu lub w mailu, postaram się jak najlepiej pomóc.

Zapraszam do zakupu kursu lekcji gry na pianinie. Jest to cykl stworzonych przeze mnie 13 lekcji (materiałów teoretycznych i ćwiczeń) o tym, jak nauczyć się grać z nut. 

Kurs lekcji gry na pianinie online pozwoli Państwu na:

  • prawidłową grę z nut utworów na poziomie drugiej i trzeciej klasy szkoły muzycznej
  • właściwą technikę gry
  • samodzielne opracowywanie utworów, czyli odczytywanie oznaczeń w nutach i ich poprawną interpretację

Materiał ten przewidziany jest na 3 miesięczną intensywną naukę gry. 

Więcej szczegółów na temat kursu znajdziecie Państwo na naszej stronie kurs - zapraszam!